Bài giảng phân tích dữ liệu #45

Xin hân hạnh thông báo cùng các bạn quan tâm là tôi đã upload bài giảng #45 lên youtube. Đây cũng là bài thứ 6 trong loạt bài về mô hình hồi qui logistic. Bài này sẽ bàn về ứng dụng trong việc mô hình hồi qui logistic đa biến trong tiên lượng. Tôi sẽ cho các bạn xem qua một ứng dụng trong tiên lượng bệnh tiểu đường. Còn 4 bài nữa, tôi sẽ đi sâu vào các kĩ thuật phát triển và đánh giá mô hình tiên lượng. Hỗm rày bận bịu với việc xin tài trợ, nên thiếu thì giờ cho chương trình giảng trên youtube. (Ở Úc, mùa "grant writing" bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 3, và trong thời gian này ai cũng bận rộn với suy nghĩ và viết lách, nên khá căng thẳng . Chúng tôi thường nói đùa rằng đây là mùa đấu bò – bull fighting. Đấu để có miếng bánh tài trợ cho vài năm tới.) Địa chỉ bài giảng là:

https://www.youtube.com/watch…

Tình hình phát hành cuốn sách "Phân tích dữ liệu với R" rất tốt. Nhiều bạn viết thư riêng và gửi message qua facebook rằng sách được in đẹp về hình thức và nội dung đúng như mong đợi của các bạn ấy. Có một bạn viết thư cho bạn khác và tôi được đọc ké như sau:

"Hi anh, lúc em vừa mới mua xong là nhà sách còn lại đúng 5 quyển. Ghê thật. Ông bán sách còn nói: 'kêu tụi nó ra mua lẹ lẹ đi con, chứ kg hổng kịp là hết sách áh'. Attach cho anh cái hình coi cho xôm tụ^^".

Một em khác thì cho biết nhà sách bán sách rất chạy:

"Thầy ơi. Hôm nay em vào các nhà sách để mua quyển sách Phần mềm dữ liệu với R em thấy nhiều người vào hỏi mua lắm. Em chúc Thầy thật nhiều sức khỏe. Em Thảo đồng nghiệp và cùng học chung NCS với … Chiều nay lúc 4.30 em ghé nhà sách Minh Khai, họ nói do chỗ in không có người giao hàng nên hẹn mai. Em qua nhà sách 62 NTMK thì còn khoảng dưới 10 cuốn, trước em có người mua, em mua 3quye63n cho em và thuận xong thì có người khác vào mua tiếp, ông này nói đọc trong 6 tháng mới lĩnh hội hết dc".

Một em khác thì đề nghị post bài giảng về cluster analysis. Dĩ nhiên sẽ đến chủ đề này, nhưng phải từ từ:

"Chào chú Tuấn,
Cháu đã đọc sơ lược quyển sách chú mới xuất bản ở VN. Nội dung viết rất dễ hiểu và rất hữu ích. Hiện tại cháu thấy các nghiên cứu dịch tễ học hay sử dụng cluster analysis. Nếu chú có thể bổ sung bài giảng về cluster analysis bằng R hoặc Satscan trên Youtube thì sẽ là sự bổ trợ tuyệt vời cho quyển sách hiện tại đấy ạ. Chúc chú vui khoẻ"

Một em làm trong ngành môi trường thì khen sách in đẹp:

"Hôm nay đã mua được sách của Giáo sư rồi, sách in rất đẹp, em chưa kịp đọc. Em mua cho mình 01 quyển, mua thêm 02 quyển nữa tặng cho 01 bạn ở VN, 01 bạn ở Pháp"

Một vài bạn ở nước ngoài (như Úc, Pháp, Mĩ, Canada) hỏi làm sao mua sách. Cái này tôi cũng không rành, nhưng tôi nghĩ có thể đặt qua mạng thì cũng ok. Tôi cũng chưa thấy mặt mũi cuốn sách ra sao, nên không thể gửi cho các bạn được. Phải sau Tết tôi mới hi vọng nhận được sách do đứa cháu đem sang đây.

Một tin khác là cuốn "Từ nghiên cứu đến công bố" sẽ được tái bản vào tháng 1 sắp tới. Cuốn này cũng được chào đón rất nồng hậu từ mọi miền đất nước.

Chân thành cám ơn các bạn đã ủng hộ tôi và những nỗ lực của tôi trong việc đưa khoa học bên nhà lên một chút hi vọng là cao hơn. Tấm thịnh tình của các bạn là động lực quan trọng cho tôi, và là cái "impact factor" lớn nhất mà ngay cả tập san Nature hay Science cũng không làm tôi vui hơn .

Read more ...

Video giới thiệu sách mới

Tôi mới upload một video giới thiệu về cuốn sách “Phân tích dữ liệu với R” mới được xuất bản tuần vừa qua. Trong video tôi giải thích mục lục sách và một số thông tin liên quan đến cuốn sách. Địa chỉ của bài giới thiệu là:

https://www.youtube.com/watch?v=OU-uDGHE7vk&list=UU21dOPe-YHO3Gw6BRbyeotQ

Một lợi thế của cuốn sách là các bạn có thể theo dõi loạt bài giảng trực tuyến trên youtube. Loạt bài giảng này thật ra tương đối chi tiết hơn so với nội dung của sách. Tuy nhiên, loạt bài giảng trực tuyến và nội dung cuốn bổ sung rất tốt cho nhau. Sẵn đây, cũng xin thông bào là bài giảng #44 cũng đã được upload lên youtube, và địa chỉ là:

https://www.youtube.com/watch?v=6rTAIAM-Vzw&list=UU21dOPe-YHO3Gw6BRbyeotQ

Có nhiều bạn hỏi ở Hà Nội thì mua sách ở đâu. Tôi hỏi nhà xuất bản thì họ nói là có thể mua sách ở khu (hay nhà sách) Đinh Lễ.

Có bạn hỏi sách có bán trên amazon.com hay không. Câu trả lời là hiện nay thì chưa. Nhưng tôi đang cố gắng thuyết phục nhà xuất bản bán trên amazon, nhưng chưa biết họ đồng ý hay không nữa.

Mục lục của sách như sau: 
0 Lời nói đầu
1 Giới thiệu ngôn ngữ R
2 Nhập dữ liệu
3 Biên tập dữ liệu
4 Tính toán đơn giản và ma trận
5 Tính toán xác suất 
6 Kiểm định thống kê và kiểm định giả thuyết 
7 Phân tích bằng biểu đồ 
8 Biểu đồ với R
9 Phân tích mô tả 
10 Mô hình hồi qui tuyến tính
11 Phân tích phương sai
12 Mô hình hồi qui logistic
13 Phân tích sống còn
14 Phân tích đa biến
15 Mô hình ảnh hưởng hỗn hợp (mixed effects model)
16 Phân tích tổng hợp 
17 Phương pháp bootstrap
18 Phương pháp Bayes
19 Hướng dẫn WinBUGS 
20 Thiết kế nghiên cứu
21 Ước tính cỡ mẫu 
22 Phụ lục 1: Lập trình và hàm
23 Phụ lục 2: Một số lệnh R thông dụng
24 Phụ lục 3: Thuật ngữ 
25 Tài liệu tham khảo và đọc thêm

Read more ...

Sách về phân tích dữ liệu với R

Xin thông báo cùng các bạn đọc quan tâm rằng tôi sắp in cuốn sách về phân tích dữ liệu với ngôn ngữ R. Đây là một trong những cuốn sách tâm đắc nhất của tôi. Sau một thời gian trên dưới 10 năm đi giảng trong các workshop từ Nam chí Bắc về phương pháp phân tích dữ liệu, tôi nhận ra rằng VN cần một cuốn sách loại này. Thế là tôi bắt tay vào soạn, và hôm nay đã gửi cho nhà xuất bản in. Hi vọng sẽ phát hành vào tháng 10 năm nay. Bạn đọc nhớ ủng hộ nhé. :-)

Hôm qua, nhận được email của một độc giả có tên giống ca sĩ (HN) làm tôi cảm động. Thư em viết:

“Em là một học sinh online về thống kê trên youtube qua các bài giảng của thầy (em học thống kê để làm luận văn cho khóa học Master về môi trường tại [Âu châu]). Qua blog thầy em được biết là thầy đang dưỡng bệnh. Em chúc thầy mau hồi phục và luôn có một sức khỏe tốt.

Em rất muốn cảm ơn thầy vì những bài giảng thống kê trên Youtube. Ở đây [Âu châu] em có được học về thống kê và phần mềm R. Tuy nhiên vì không hiểu các kiến thức toán phức tạp nên em có gặp khó khăn trong việc hiểu để áp dụng R trong xử lý số liệu. Sau khi xem bài giảng của thầy, những kiến thức phức tạp được giải thích dễ hiểu và em cảm thấy chúng make sense hơn rất nhiều.”

Đúng là thế giới mạng tuy ảo mà gần gũi quá đi chứ. Thỉnh thoảng tôi nhận vài lá thư như thế này, và lần nào cũng làm tôi thấy mình như được khuyến khích. Phần lớn thư từ các em du học sinh nói rằng khi họ sang đây họ bỡ ngỡ với môn biostatistics (chắc như tôi hồi xưa) nhưng đọc sách tiếng Anh thì khó hiểu, còn sách VN thì không có, nên google thì gặp những bài giảng của tôi. Họ nói những bài đó như cái phao, giúp cho họ rất nhiều vì tôi giải thích đơn giản và dễ hiểu, làm cho họ có lợi thế ngay so với các sinh viên khác. Cái này thì chắc một phần là khen nịnh, một phần là khuyến khích vậy mà. Nhưng một số bạn sau này về nước có mời tôi đến trường giảng vài workshop. Nói là thế giới mạng nhưng cũng là thế giới thật.

Đi đâu, bất cứ trường nào, ai cũng nói đã đọc bài giảng và bài viết của tôi trên mạng. Đọc bài giảng thì tôi thấy sung sướng. Còn nghe nói đọc bài viết làm tôi … hoang mang, không biết người đối diện nghĩ gì về những ý kiến ý cò của mình. Có thể mất công tranh luận. Nói cho ngay, nhiều người rất ủng hộ ý kiến của tôi, và họ nói tôi là người nói cho họ. Cũng có người không cùng quan điểm, nhưng ai cũng lịch sự với tôi, và những lúc như thế thường kéo nhau ra … quán nhậu. Có lần kéo nhau qua quán và bên bàn kia, gặp một anh tóc bạc, là cựu sếp tuyên giáo của TP, anh ta gặp tôi và nói ngay: tôi đã đọc sách của anh và những bài viết của anh, hay lắm, nhưng có vài chỗ cần bàn thêm. Thế thôi. (Sau này chúng tôi gặp thêm mấy lần nữa và khi nào có sách mới tôi đều kí tặng). Thế giới mạng hay ở chỗ đó, vì nó giúp cho chúng ta gần gũi hơn.

Mấy bài giảng trên youtube chỉ là “tay trái” nhưng tôi không ngờ nó phổ biến đến như thế. Hôm nay lên youtube xem lại “dung nhan” mình thì thấy có bài được xem đến 14000 lượt. (Có bài nhạc favorite của một ca sĩ favorite của tôi uploaded mà chỉ có 400 người xem, buồn!) Trước đây, chúng tôi đã có dự định làm video, nhưng vì vấn đề kĩ thuật quay phim hơi nhiêu khê nên đành quên. Bẵng đi một thời gian, tôi nghĩ đến ứng dụng của cái MacBook và qua một em đâu đó bên VN hướng dẫn, tôi học được cách thu âm và thu hình powerpoint. Thế là tôi bắt tay vào làm series này. Thoạt đầu tôi chỉ muốn thử nghiệm, chứ chưa nghĩ đến cái gì xa xôi, nhưng khi được nhiều bạn khuyến khích nên tôi làm một loạt 32 bài. Rồi công việc chồng chất, rồi bệnh tật, nên series bị gián đoạn một thời gian. Mai mốt sẽ quay lại.

Tuy nhiên, tôi muốn báo một tin trước là trong thời gian nằm nhà tôi đã hoàn tất cuốn sách về R. Cuốn này xuất bản lần đầu năm 2006, nhưng chỉ in có 800 bản, nên bán vài tháng là hết. Nhà xuất bản của nhà nước thời đó [có nhiều điều để nói] nên họ làm ăn lề mề, không chịu in nữa. Họ chờ tôi cái gì đó, nhưng tôi tỏ ra cho họ biết tôi bất cần. Mấy năm sau này thì sách được in tùm lum (chắc là in lậu) và phát tán khắp nơi. Lần tái bản này cuốn sách được làm mới hoàn toàn, nên cũng phải lấy tựa đề mới. Tôi thêm những chương như phân tích biểu đồ với ggplot2, phương pháp bootstrap, phương pháp Bayes, Winbugs, Mixed-effects model, phân tích số liệu dãy thời gian (time series analysis), ước tính cỡ mẫu, v.v. Điều này có nghĩa sách có nhiều trang hơn (có thể lên đến 500 trang) và giá bán chắc mắc hơn trước đây, nhưng cái này do nhà xuất bản định đoạt. Bản thảo đã gửi cho nhà xuất bản, hi vọng sẽ in vào tháng 10/2014. Khi nào in xong, tôi sẽ thông báo để các bạn biết.

Read more ...